Spelen

Spelregels en punten

Het doel

Om de beurt leg je woorden op het bord, zoals bij een kruiswoordpuzzel. Elk woord levert punten op. Wie aan het einde de meeste punten heeft, wint. Er is geen tijdsdruk: je speelt wanneer het jou past.

Zo begint het

  • Iedereen krijgt 7 letters op een rekje. Wie begint, beslist het lot.
  • Soms krijg je letters waarmee je geen woord kunt leggen. Dan kun je ruilen of passen.
  • Het eerste woord moet over het sterretje in het midden lopen en minstens 2 letters hebben.

Wat je in je beurt kunt doen

  • Een woord leggen. Je letters liggen allemaal op één lijn: naast elkaar (van links naar rechts) of onder elkaar (van boven naar onder), zonder gat ertussen. Je woord moet aansluiten op een woord dat al op het bord ligt. Daarna vul je je rekje vanzelf aan tot 7 letters.
  • Letters ruilen. Je geeft een of meer letters terug in de zak en krijgt er evenveel nieuwe. Dat kost je beurt. Ruilen kan alleen zolang er nog minstens 7 letters in de zak zitten.
  • Passen. Je slaat je beurt over.

Welke woorden mogen

  • Elk woord uit de Nederlandse woordenlijst van OpenTaal, van 2 tot 15 letters, ook vervoegingen en meervouden (bv. neeg, bomen).
  • Geen namen van personen of plaatsen, en geen afkortingen.
  • Ontstaat er door je zet ook een woord in de andere richting, dan moet dat woord ook bestaan.

Hoeveel elke letter waard is

Hoe vaker een letter voorkomt in het Nederlands, hoe minder punten hij waard is. Het kleine getal is hoeveel van die letter er in de zak zitten (104 letters samen).

0 puntenblanco2×
1 puntA6×E18×I4×N10×O6×
2 puntenD5×R5×S5×T5×
3 puntenB2×G3×K3×L3×M3×P2×
4 puntenF2×H4×J2×U3×V2×
5 puntenC2×W2×Z2×
8 puntenX1×Y1×
10 puntenQ1×

De blanco's

In de zak zitten ook 2 blanco's: lege stenen zonder letter. Leg je een blanco, dan kies je zelf welke letter hij wordt. Hij telt in het woord als die letter, maar is 0 punten waard, ook op een letter-vakje. Op het bord zie je hem als een lichtere steen. Een woord-vakje telt wel: ligt de blanco op woord ×2, dan telt het hele woord dubbel.

De gekleurde vakjes

  • letter ×2 (28 vakjes): de letter op dit vakje telt dubbel.
  • letter ×3 (16 vakjes): de letter op dit vakje telt driedubbel.
  • woord ×2 (13 vakjes, ook het sterretje): het hele woord telt dubbel.
  • woord ×3 (8 vakjes): het hele woord telt driedubbel.

Een gekleurd vakje telt alleen in de beurt dat je er een letter op legt. Later gebruikt iemand die letter opnieuw, maar dan telt hij gewoon. Raakt je woord twee woordvakjes, dan tellen ze allebei: ×2 en ×2 is ×4.

Zo tel je de punten van een beurt

  1. Tel de waarde van alle letters van je woord, ook de letters die al op het bord lagen.
  2. Een nieuwe letter op letter ×2 of ×3: tel die letter twee of drie keer.
  3. Daarna, ligt een nieuwe letter op woord ×2 of ×3: het totaal van het woord twee of drie keer.
  4. Maakt je zet ook woorden in de andere richting, dan tel je die er op dezelfde manier bij. Een nieuwe letter op een gekleurd vakje telt dan in beide woorden mee.
  5. Leg je in één beurt alle 7 letters, dan krijg je 40 punten extra.

Voorbeeld. Op het bord ligt BEL. Je legt N, E en G erboven en eronder, zodat er van boven naar onder NEEG staat (de tweede E lag er al). De nieuwe E ligt op letter ×3 en de G ook. Naast de G lag al een A, dus je maakt meteen ook GA.

  • NEEG: N 1 + E 1×3 + E 1 + G 3×3 = 14
  • GA: G 3×3 + A 1 = 10 (de G op letter ×3 telt hier opnieuw mee)
  • Samen: 24 punten voor één beurt met drie letters.

Een lang woord over gewone vakjes levert vaak minder op dan een kort woord met een zware letter op een gekleurd vakje.

Het einde van het spel

  • Het spel stopt zodra de zak leeg is en iemand geen letters meer heeft. Wie nog letters over heeft, verliest de waarde ervan, en wie klaar is krijgt die punten erbij.
  • Het spel stopt ook als er 4 keer na elkaar gepast of geruild wordt. Dan verliest iedereen de waarde van de eigen letters die nog over zijn.
  • Wie dan de meeste punten heeft, wint.